Waardevolle teamwaarden

Alice came to a fork in the road. ‘Which road do I take?’ she asked.

‘Where do you want to go?’ responded the Cheshire Cat.

‘I don’t know’ Alice answered.

‘Then’, said the Cat, ‘it doesn’t matter’.

uit: Alice in Wonderland

Net als Alice is het logisch dat ook een bedrijf moet weten wat zijn uiteindelijke doel is om te kiezen welke weg in te slaan. Vervolgens kan dit vertaald worden naar team- en individuele doelen. Daarnaast is er nog een belangrijke basis. Dat is bewust zijn van jouw eigen kernwaarden, de waarden van jouw team en van jouw bedrijf, én of deze bij elkaar passen. Zo niet dan ontstaan makkelijk spanningen en communicatieconflicten.

 

Wat zijn waarden eigenlijk

 

De waarden in onze samenleving komen voort uit verschillende religieuze en sociale stromingen. Een belangrijke christelijke waarde is bijvoorbeeld naastenliefde, een joodse waarde rechtvaardigheid, een calvinistische waarde soberheid, humanistische waarden zijn gelijkwaardigheid en eigen verantwoordelijkheid. Waarden zijn intrinsiek en komen van binnenuit. Ze zijn een belangrijke drijfveer die richting geven aan ons handelen.

 

Wat zijn normen

 

Normen zijn afgeleid van een waarde. Het zijn impliciete of expliciete gedragsaanwijzingen. Normen komen van buitenaf, het zijn extern opgelegde gedragsregels, ‘zo hoort het’. Bijvoorbeeld:

waarde    arbeidsethos

norm      het werk gaat voor het meisje

waarde    zelfregie

norm      je mag je eigen grenzen aangeven

Of:

waarde   respect

norm      tijdens een vergadering leg je de telefoon weg

waarde   dienstbaarheid

norm      ook tijdens de vergadering ben ik bereikbaar en handel mijn mail af

Normen gaan over hoe je je hoort te kleden, hoe je met elkaar omgaat qua lunchen, koffie halen, luisteren, omgang met vertrouwelijke informatie. Normen kunnen veel weerstand oproepen. Daarom is het belangrijk elkaars onderliggende waarde te ontdekken, van waaruit je zelf en van waaruit de ander handelt. Dit creëert begrip en werkt verbindend.

 

Cirkels van persoonlijk functioneren

 

bron: vrij naar Hannah Nathans

Deze cirkels laten zien dat:

Alleen de buitenste cirkel, ons gedrag zichtbaar is voor de buitenwereld.

Waarden heel dicht bij je kern, je identiteit liggen. Waarden horen bij je, dit is waar jij voor staat. Waarden liggen vaak behoorlijk vast, mensen zijn niet snel geneigd een waarde op te geven.

Conflicten over waarden serieus moeten worden genomen. Bij botsende waarden kan de ander tot diep in zijn ziel geraakt worden, het onbegrijpelijk vinden dat de ander zoiets doet. Een waardenconflict kan zo hoog oplopen dat de relatie erdoor kan beschadigen of zelfs kan breken.

 

Definiëren van gemeenschappelijke teamwaarden

 

Verbinding:

Een team bestaat uit verschillende persoonlijkheden en daarmee per definitie uit verschillen. Verschillen in  kwaliteiten, de daarbij behorende valkuilen, wensen en overtuigingen. Dit zal zeker in meer of mindere mate tot onbegrip en botsingen leiden. Tegelijkertijd zal elk team deze diversiteit wensen. Er is inmiddels voldoende onderzoek over de voordelen van diversiteit. Diversiteit dus als kracht van een team en tegelijkertijd als risico voor communicatieconflicten. Dit risico kun je verminderen door de onderliggende gemeenschappelijke teamwaarden te zoeken. Dit is de gemeenschappelijke drijfveer voor het handelen van het team. Dit is waar het team voor staat. Het geeft rust en vertrouwen als je elkaar vanuit deze basis kunt vinden. Vanuit deze basis kun je je focussen op de doelen.

Bijvoorbeeld:

De teamleden botsen soms in hun wensen die verschillen qua behoefte aan samenwerken, afstemmen en structuur. Tegelijkertijd wordt openheid in dit team gedefinieerd als gemeenschappelijke teamwaarde met als overtuiging dat als je elkaar werkelijk kent er meer begrip ontstaat en de samenwerking verbetert. Er zullen zeker botsingen zijn, maar in de gemeenschappelijke openheid kunnen deze ergernissen worden uitgesproken en ontstaat begrip voor de uiteenlopende individuele wensen.

Walk your talk:

Om geloofwaardig te zijn moet een vastgestelde gemeenschappelijke waarde terugkomen in het handelen van de teamleden. Een waarde als openheid komt terug in transparantie wie waarvoor verantwoordelijk is, in eerlijke feedback, in duidelijke beoordelingscriteria. De leidinggevende heeft hierbij een belangrijke rol om het gewenste voorbeeldgedrag uit te dragen. Maar ook de teamleden hebben hun eigen verantwoordelijkheid om te toetsen of datgene wat ze doen ook klopt met de gedefinieerde gemeenschappelijke waarde. Dit leidt tot congruent, geloofwaardig gedrag en voorkomt dat zaken wringen. Kortom ‘walk your talk’!

 

Naar de praktijk

 

Het vaststellen van gemeenschappelijke waarden zorgt voor verbinding in het team en fungeert als een leidraad voor beslissingen. Ik nodig je dan ook uit op zoek te gaan naar de gemeenschappelijke waardenbron in jouw team. Net als Alice start ook dit proces bij jezelf. Elk teamlid moet zich eerst van zijn eigen kernwaarden bewust zijn om te weten of deze passen bij de teamwaarden. Mijn ervaring is dat de emoties bij dit onderwerp hoog kunnen oplopen, omdat waarden zo dicht bij de identiteitscirkel liggen. Dit doet een groot beroep op communicatiekunsten en vooral op luistervaardigheden. Een ware uitdaging!



Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Schrijf je in voor de nieuwsbrief