De juiste vraag bevrijdt het antwoord

‘In elk blok steen zit een beeld verborgen, ik hoef het alleen maar te bevrijden’ (Michelangelo). Wat is het patroon als een klant, collega of teamlid ons een vraagt stelt? Geven we dan vanuit een automatisme antwoord, gebaseerd op aannames, eigen denkkaders en gedachtenpatronen? Of starten we met het stellen van een vraag? In mijn ervaring komt dit laatste aanzienlijk minder voor. Met als gevolg dat een groot potentieel onbenut blijft, namelijk de diepere kennis en antwoorden die mensen en teams in zich hebben. Door dit patroon vaker te doorbreken vergroot je niet alleen de kwaliteit van het antwoord, maar creëer je ook een versnelling in de individuele- en teamontwikkeling. Een kleine investering met groot rendement.

Wat levert vragen stellen op voor een individu

  • Door het stellen van de juiste helpende vragen help je de ander zijn eigen potentieel te ontginnen, door een eigen oplossing te vinden of door bestaande kennis aan te boren. Dit vergroot de (draag)kracht van de oplossing en versterkt het zelfvertrouwen.
  • Er is vaak ‘een vraag achter de vraag’. Bijvoorbeeld als iemand jou vraagt; ‘hoe kan ik hier een grens trekken, speelt wellicht de diepere vraag ‘mag ik zelf bepalen waar ik de grens trek’. In dat geval is het zinvoller om op de diepere laag in te gaan dan te antwoorden hoe je precies grenzen trekt.
  • De kwaliteit van het antwoord, advies op oplossing neemt toe. Doorvragen is essentieel om te weten wat de ander precies bedoelt, wat voor hem of haar lastig is, wat hij of zij nodig heeft. Weersta de verleiding om antwoord te geven maar vraag juist door, zodat je antwoord meer aansluit op de behoefte van de ander.

 

Wat levert vragen stellen op voor teams en organisaties
De nadruk leggen op vragen in plaats van antwoorden heeft nog een aspect. In onze cultuur lijken stelligheid en zogenaamd ‘weten’ meer te worden gewaardeerd dan je vragen voor te leggen. Het gevaar van aannames en vastzitten in je eigen waarheid zijn evident. Daarnaast is het niet-weten ook zoveel interessanter dan het wel-weten. Mensen ontwikkelen zich door in aanraking te komen met andere ervaringen en meningen. Het gaat erom jezelf en elkaar te ondervragen. Van daaruit kom je tot nieuwe inzichten, nieuwe kennis, tot het aanscherpen van je visie.

Je eigen vragen voorleggen en vraagtekens durven stellen gaan zeker niet over onzekerheid maar juist over zelfbewust zijn. Het is effectief te erkennen dat je de waarheid niet in pacht hebt en te weten wanneer je een hulpvraag moet stellen. In teams en organisaties ga je hiermee van een cultuur van stelligheid naar een meer open cultuur. Een hulpvraag stellen, doorvragen, op zoek naar de vraag achter de vraag. Dit leidt tot meer verdieping, meer leren van elkaar en een heel andere wijze van samenwerken. Vragen stellen dus als middel voor teamontwikkeling.

Effectieve vragen stellen kun je leren
Het is de kunst het patroon te doorbreken door vragen te stellen in plaats van antwoorden te zenden. Het is ook een kunst de juiste, helpende vragen te stellen. Een juiste vraag geeft richting en focus. Een juiste vraag bevrijd het antwoord. Binnen bedrijven word ik gevraagd als intervisiebegeleider en als trainer om mensen te bekwamen in het stellen van helpende vragen en te onderzoeken wat voor hen hierin persoonlijk lastig is en dus een uitdaging om te ontwikkelen.



Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Schrijf je in voor de nieuwsbrief